Zašto muškarci teže obolijevaju od korone i češće umiru

Zašto muškarci teže obolijevaju od korone i češće umiru

Muškarci, žene, deca podjednako se često inficiraju novim korona-virusom. Ali često muškarci obolijevaju teže od Kovida 19 i češće umiru. Žene i deca su manje ugroženi.

Od početka pandemije postoje pretpostavke zašto muškarci više pate od infekcije korona-virusom: manje vode računa o svom zdravlju, više puše, češće se hrane nezdravo. Naročito nezdrav je životni stil starijih generacija. Generalno, kako se pretpostavlja, muškarci kasnije odlaze kod lekara.

Podaci istraživačke inicijative Global Healt 50/50 iz preko dvadeset zemalja potvrđuje da se žene podjednako često inficiraju kao muškarci. Ali muškarci najčešće oboljevaju teže od Kovida 19 i češće umiru od infekcije. Kada je reč o stopi smrtnosti kod žena, ona iznosi jednu, a kod muškaraca dve trećine.

To svakako ima veze s ranijim bolestima. Muškarci recimo imaju češće problema s kardiovaskularnim bolestima, od kojih i češće umiru od žena.

Pritom je odlučujuća starosna struktura: prema podacima nemačkog Instituta Robert Koh (RKI), muškarci između 70 i 79 godina starosti, najmanje dvostruko više umiru od žena. Tek nakon tog starosnog doba, odnos počinje da se izjednačava, a zatim se ponovo razilazi kod starosne grupe od 90 do 99 godina.

Razlog za to je možda znatno veći broj starijih žena nego muškaraca. RKI ne objašnjava zašto su tolike razlike kada su u pitanju polovi.

ACE2 receptor kao glavni prolaz?

Važnu ulogu pritom bi mogao da ima receptor ACE2, jer on je neka vrsta prolaza za bolesti Kovid 19, SARS i MERS koje su posledice korona-virusa. Muškarci su više na udaru i kada je u pitanju MERS, kaže Bernhard Cvisler, direktor klinike za anesteziologiju na minhenskoj univerzitetskoj klinici LMU.

Prema podacima studije koju je objavio University Medical Centar iz Groningena, koncentracija receptora ACE2 je veća kod muškaraca. Tu razliku vezanu za polove naučnici su uočili istražujući moguću vezu između receptora ACE2 i hronične srčane insuficijencije.

Bernhard Cvisler kaže da se upravo ispituje da li unos ACE inhibitora, koji snižavaju krvni pritisak, dovode do toga da ćelije pojačano grade receptore ACE2, što vodi ka većem riziku od infekcija. To je sasvim moguće, ali još uvek nije dokazano.

Da li žene štite estrogen i jači imuni sistem?

Ženski imuni sistem je otporniji od imunog sistema muškaraca. Za to je zaslužan pre svega ženski polni hormon estrogen, koji stimuliše imuni sistem i brže i efikasnije deluje protiv patogena. Muški testosteron sa druge strane koči sposobnost telesne samoodbrane.

Da imuni sistem žena generalno brže i bolje reaguje na virusne infekcije, prema oceni virologa, vide se i na primeru drugih virusnih oboljenja, poput gripa ili običnih prehlada.Žene međutim više pate od autoimunih bolesti, kod kojih imuni sistem preterano reaguje i napada sopstvene ćelije – što je moguća komplikacija i kada je reč o Kovidu 19.

Uz to postoje u „genetski razlozi“, koji veći uticaj imaju kod žena, kaže u razgovoru za DW molekulerni virolog Tomas Pičman. Razlog za to su „pojedini geni koji su relevantni za imuni sistem. Geni odgovorni za prepoznavanje patogena, kodirani na X hromozomu“. Pritom su žene u prednosti jer poseduju dva X hromozoma, a muškarci samo jedan.

Poseban slučaj Indija

Iznenađenje su istraživanja iz Indije, koja pokazuju da su žene više izložene riziku smrtnosti od Kovida 19 nego muškarci. Stopa smrtnosti kod zaraženih žena u toj zemlji iznosi 3,3 procenta, dok je kod muškaraca 2,9 procenta. U starosnoj grupi od 40 do 49 godina, umrlo je 3,2 odsto zaraženih žena, u odnosu na 2,1 odsto muškaraca. U starosnoj grupi od 5 do 9 godina umiru isključivo žene. Taj indijski fenomen trenutno se intenzivno istražuje. Kao mogući razlog se navodi to da je u Indiji mnogo više starijih žena, nego muškaraca.

Takođe, zdravlju žena se u toj zemlji posvećuje znatno manje pažnje. Žene ne odlaze tako često kod lekara i češće same pokušavaju da se izleče. Tek znatno kasnije se odlučuju na testiranje ili preglede.

„Nejasno je koliko na sve to utiču biološki faktori, a koliko društveni. „U indijskom okruženju pol može da bude kritičan faktor“, kaže za BBC, S V Subramanian, profesor za zdravlje stanovništva sa univerziteta Harvard.

Još za vreme epidemije Španskog gripa, u Indiji je 1918. godine umrlo znatno više žena nego muškaraca. Žene su bile podložnije infekcijama, jer mnoge od njih nisu bile dovoljno uhranjene, više vremena su provodile u nedovoljno provetrenim stanovima sa lošom higijenom i više su se brinule o bolesnima.

Zašto su deca manje ugrožena?

Kada je reč o novom korona-virusu, iznenađujuće je da deca nisu među najugroženijima u društvu. Kod većine dece simptomi bolesti su blagi, a često ih i nema. Od početka pandemije, u Nemačkoj je umrlo oko 8.900 ljudi, od kojih su samo troje bili mlađi od osamnaest godina.

Još uvek nema pravog objašnjenja za to. Medicinari pretpostavljaju da kod male dece deluje urođeni „nespecifični sistem“. Kao zaštitu od prvih patogena, majka već predaje fetusu svoju specifičnu imunu zaštitu, a kasnije i novorođenčetu, preko majčinog mleka.

U tu urođenu imunu zaštitu spadaju recimo ćelije-ubice – to su bela krvna zrnca, koja napadaju sve patogene koje preko sluznice ili kože prodiru u telo.

Ta „pasivna imunizacija“ često je dovoljna sve dok deca ne razviju svoj odbrambeni sistem. Do desete godine života deca razvijaju svoj specifičan imuni sistem, koji i nakon toga čitav život ostaje spreman za učenje, kada se pojave novi patogeni.

Deca nisu „raznosači infekcije“

U svakom slučaju starosne podele kod Kovida 19 se znatno razlikuju u odnosu na druge infektivne bolesti, kod kojih deca često važe za „raznosače infekcije“, zato što virus prenose brzo na čitavo stanovništvo.

To nije slučaj kada je reč o korona-virusu, pokazuje istraživanje koje je sprovedeno na zahtev vlade savezne pokrajine Baden-Virtemberg. Ono služi kao osnova za što brži povratak normalnog rada vrtića i škola, uz poštovanje higijenskih standarda i pravila o odstojanju.

Nejasno međutim ostaje da li zaražena deca u istoj meri prenose zarazu kao i odrasli. U studiji o kojoj se mnogo raspravljalo, virusolog berlinskog kliničkog centra Šarite (Charité) Kristijan Drosten je pokazao da se kod dece u grlu može pronaći jednako veliki broj virusa kao kod odraslih. Do tog rezultata se došlo i u drugim, međunarodnim studijama.

Ipak, sama prisutnost virusa u disajnim putevima još uvek nije dokaz da se ti virusi i jednako brzo prenose. S obzirom na to da deca imaju manje simptoma – dakle, recimo manje kašlju – to može da znači da su zaražena, ali da manje ljudi zaraze, navode u saopštenju pedijatri i specijalisti za higijenu iz četiri lekarska udruženja.

Izvor: dw.com

Pratite Infomedia Balkan i na facebook-u:
https://www.facebook.com/infomediabalkan/?ref=bookmarks