Radomir Nešković: Dvije tri riječi dok čekamo skupštinsku komisiju

Radomir Nešković: Dvije tri riječi dok čekamo skupštinsku komisiju

Usklađivanje zakona o praznicima Republike Srpske i primjena odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine dato je na razmatranje pravnoj komisiji Narodne skupštine koja, ko bajagi, traži rješenja u više iscrpljujućih zasjedanja.Treba u javnosti pokazati kako je ovo težak pravni problem koji zahtijeva veliku analizu, ali će komisija učiniti napor da dođe do rješenja.

Nejasna je uloga komisije, jer je Vlada Republike Srpske  napisala nacrt novog zakona o praznicima i ovaj akt je već trebao biti u skupštinskim odborima za ustavna pitanja i politički sistem i upućen je u skupštinsku raspravu. Javnih rasprava o ovome pitanju u Republici Srpskoj  nema, jer je razmatranje bitnih tema iz sfere ustavnog prava i političkog  sistema rezervisano  za uski krug odabranih ljudi.

Komisija čeka odluku političkog vrha Republike Srpske, a zatim će tu odluku poduprijeti mnoštvom pravnih argumenata sa osnovom i bez osnove, bitno je da  se stav vladajuće elite pravno podrži i opravda. Odgovori građana Republike Srpske da  deveti januar treba i dalje slaviti kao Dan Republike Srpske politički obavezuje vladajuću elitu, jer ako ovu odluku ne ispoštuje ignorisaće volju građana i kompromitovati institut referenduma.

S druge strane  dosljedno poštovanje volje građana dovodi Narodnu Skupštinu Republike Srpske u sukob sa Ustavnim sudom Bosne i Hercegovine koji je donio odluku da deveti januar ne može biti Dan Republike.

Komlikovanje navedenog pitanja od strane i Narodne skupštine Republike Srpske i Ustavnog suda Bosne i Hercegovine ukazuje da u odnosima navedenih institucija postoji druga pozadina koja će i dalje generisati velike  teškoće za Republiku Srpsku. Vladajuća elita u RS je na osnovi pogrešnih analiza ustavnog i političkog sistema pokušala da progura Zakon o ustavnom sudu BiH kojim bi se radikalno umanjila ustavna moć ove institucije.

Sam Ustavni sud BiH nije bio cilj vladajuće elite u Republici Srpskoj, ali derogiranjem uloge Ustavnog suda Bosna i Herecgovina bi se  transformisala  iz federacije konstituivnih naroda u konfederaciju dva entiteta.

Vladajućoj eliti ne treba zamjeriti patriotsku namjeru da ojača državnost Republike Srpske, ali se može zamjeriti zatvorenim intelektualnim krugovima koji su utemeljeli pogrešnu teoriju o ustavnom i političkom sistemu Bosne i Hercegovine. Nosioci suverenosti i državotvornosti u Bosni i Hercegovini nisu entiteti, nego su to tri naroda (Srbi, Bošnjaci i Hrvati) i za svako bitno ustavno–državno pitanje na prostoru Bosne i Hercegovine potrebna je trostruka većina   (većina koja sadrži većinu hrvatskih, srpskih i bošnjačkih glasova) u predstavničkim i drugim državnim institucijama.

Za legalizovanje dana državosti BiH, dana državnosti   FBiH i  dana republike (državnosti) Republike Srpske potrebna je saglasnost srpskih, hrvatskih i bošnjačkih predstavnika. Zakon o praznicima RS kojim bi se uveo  dan državnosti, dan nezavisnosti ili dan republike, ali bez obaveze da ga svi slave ostao bi i dalje sporan za Ustavni sud BiH  i sukob Ustavnog suda BiH i Narodne skupštine Republike Srpske bi se nastavio.

Jedini način da se Zakonom odbrani 9. januar kao praznik Republike Srpske, a da za to nije potrebna trostruka saglasnost, jeste da se ovaj datum obilježava kao Dan nastanka ( osnivanja) Republike Srpske, kao istorijski datum koji je sam po sebi nepromjenjiva činjenica o kojoj se ne može odlučivati.

Kako će se na kraju razriješti sukob Ustavnog suda Bosne i Hercegovine i Narodne skupštine Republike Srpske ne znamo, ali ne vjerujemo da će Narodna skupština izaći kao pobjednik.


                                                  ***

Za InfoMediaBalkan Prof. dr Radomir Nešković

Prof. dr Radomir Nešković, politikolog, rođen u selu Renovici kod Pala živi u Banjaluci, bavi se političkim sistemom Bosne i Hercegovine, autor knjige Nedovršena država-politički sistem Bosne i Hercegovine. Živi i trpi kao i ostali stvaraoci Republike Srpske.